10 jaar na Bear Stearns en niets geleerd


Het is op de dag van schrijven op de kop af 10 jaar geleden dat het faillissement van Bear Stearns in de VS de opmaat vormde naar de grootste wereldwijde economische crisis sinds de jaren 30. Tien jaar later haalt iedereen weer opgelucht adem. Dat gaat zelfs zover dat Jeroen van der Veer als president-commissaris van ING weer als vanouds voorstelde om de beloning van de CEO met dubbele cijfers te verhogen. Dat voorstel is ingetrokken vanwege publieke ophef die ze allemaal zeer betreuren. Maar is de crisis wel over? De schuldvraag is 10 jaar na dato niet meer relevant. Politici zitten inmiddels in de RvC bij banken, bankiers zitten in het kabinet en de draaideur tussen toezichthouders en de onder toezicht gestelden draait weer volop. Wat wél relevant is, is de vraag of het systeem nu wel bestand is tegen een nieuwe schok. En of ‘de politiek’ wel genoeg gedaan heeft om dat zeker te stellen.

Lees verder →

Mark Sanders


Gevoel van urgentie


“Het gevoel van urgentie voor het invoeren van de structurele veranderingen die nodig zijn om de kans op een vergelijkbare crisis in de toekomst te verkleinen lijkt sterk af te nemen.” Deze constatering van de eerste parlementaire onderzoekscommissie ‘financieel stelsel’ (de Wit 1) kan onderdeel uitmaken van het vaste format voor dit soort rapporten. Met Jolande Sap, destijds lid van de commissie, verbaasde ik me er afgelopen donderdag over hoe moeilijk het is om het rapport zelfs maar te pakken te krijgen op het internet. Nog een illustratie van hoe snel we vergeten. Op tafel lag het Financieel Dagblad met als opening “ING verhoogt beloning topman Hamers met 50%”. Hoe lang was het nu helemaal geleden dat een eerdere ING-topman dreigde met bank en al het land te verlaten als dat gezeur over de welverdiende topbeloningen niet op zou houden? Niet erg lang voordat de Nederlandse belastingbetaler de bank te hulp moest schieten.

Lees verder →

Rens van Tilburg


Kopen we in de toekomst ‘licht’ in plaats van lampen?


Een betere vraag is misschien: “Wie is er straks eigenaar van het licht op jouw nachtkastje?

In dit college voor de universiteit van Nederland beantwoordt Elisa Achterberg de vraag “waarom kopen we in de toekomst ‘licht’ in plaats van lampen?” en vertelt over haar weg van econometrist in financieel risico management, via permacultuur ontwerpster, tot onderzoeker naar de rol van het financieel systeem in een circulaire economie. Het verdienmodel van de lineaire economie: producten verkopen die ‘bijna stuk’ zijn, behoort tot het verleden. In een circulaire economie wordt vorm gegeven aan verdienmodellen voor de toekomst, waarin economische prikkels verschuiven naar duurzaamheid en samenwerking. De prangende vraag die Elisa op dit moment bezighoudt is echter: hoe zorgen we ervoor dat de circulaire economie werkelijk een systeemverandering wordt, en geen business-as-usual situatie? Nu de financiële wereld wakker is geworden en mee wil doen, is het tijd om extra alert te zijn. Want wie gaat die nieuwe circulaire producten maken en wie gaat de leiding nemen? En wie zorgt dat de geldstromen de goede kant op lopen? Kijk hier het college terug.

Elisa Achterberg


Het Rijnlands Economisch Forum


Terwijl in het Zwitserse Davos de wereldwijde elite zich verzamelde om de Grote Kwesties van deze tijd te bespreken, vond op de Amsterdamse Zuidas, op de Vrije Universiteit, een ook niet misse samenklontering van macht en invloed plaats. Daar deelden Wouter Bos en Jan Peter Balkenende voor het eerst in jaren het podium, maakte oud-EU Raadsvoorzitter Herman van Rompuy zijn opwachting, net als Carla Moonen, voorzitter van het zorg- en welzijnspensioenfonds, met bijna 200 miljard euro in kas het een na grootste van het land. Via een video riep minister van Financiën Wopke Hoekstra de aanwezige bankiers, ondernemers en politici op hun verschillende verantwoordelijkheden en taken te overstijgen en zich te richten op hun gedeelde verantwoordelijkheid voor het welzijn en de veerkracht van de samenleving als geheel.

Lees verder →

Rens van Tilburg


ECB should look out the window more often


On June 14th ECB Vice President Vitorio Constancio gave a speech at Utrecht University School of Economics on the ECB’s negative interest rate experiment. It was a most interesting lecture in which he argued the equilibrium real interest rate (the rate at which demand and supply for capital equalize) in Europe and much of the West may in fact be negative. Secular stagnation due to low productivity growth, labor replacing technological change and sluggish demand may have pushed demand below capacity and the real interest rate at which Western economies achieve full employment at stable inflation rates could then be negative. A most interesting proposition.

Lees verder →

Mark Sanders


Investors can learn a thing or two from the natural world


While humans have been learning from nature for thousands of years, a formal concept “biomimicry” – which seeks inspiration from nature to solve complex human problems – is more recent. Nature constitutes the source of inspiration for many new products and processes among diverse fields, for example, Tokyo’s rail system inspired by slime molds, Shinkansen bullet train inspired by the kingfisher’s beak and wind turbine blades designed based on humpback whales. These nature-based innovations will play an important role in the transformation towards our vision of a sustainable future.

Lees verder →


Why this Capital Markets Union is a bad idea


In a few months European Parliament will take a vote on the European Commission’s proposal known as the European Capital Markets Union. This proposal aims to create a single European market for capital and eliminate all remaining barriers to cross border investments in the EU. As with the single markets for goods, services, energy and labor, this is, in principle, a good idea. A single market allows for a more efficient use of our limited resources and benefits investors as well as those looking for funding. Moreover, Eurogroup chairman Dijsselbloem has said (e.g. http://www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2015/11/04-jd-speech-tatra-summit/) such a Single European Capital Market can help stabilize the Eurozone. It allows surplus countries to invest their excess savings in deficit countries, thus diversifying risk and synchronizing the European business cycle. The Capital Market Union thus aims to mobilize more investment and allocate it better across the EU to help stabilize the Monetary Union.

 

Lees verder →

Mark Sanders


Friend or Foe? Securitization and the Dutch mortgage boom


The revival of the securitization market lies at the heart of the European Commission’s initiative to launch a pan-European capital market union (CMU). Securitization, as an additional source of funding for banks are considered as the solution of unlocking more investments for all companies, especially small and medium enterprises (SMEs) in the EU.[1] However, questionably as securitization in recent history has been mainly used for funding residential mortgages. This note explores the role of securitization in financing Dutch mortgage boom over the last decade.

Lees verder →


Finance in a Circular Economy


The concept of a circular economy is starting to gain traction in the financial community. The concept is an appealing alternative to our current linear economy in which finite resources are being used for the manufacturing of products, which get disposed of and thus wasting a lot of value. This process often produces negative externalities such as pollution of air, soil and water, but also exploitation of people and (unnecessary) poverty.

In a circular economy, all components within that economy have their own niche. All in- and outflows are being used and produced in unique combinations, without waste and with positive total net revenue. Such a circular system is inspired by eco systems and is essentially different from our current linear system.

Lees verder →

Elisa Achterberg